Trào lưu ‘nằm yên, mặc kệ đời’ của hàng nghìn người trẻ đang đe dọa Trung Quốc như thế nào?

Việc hàng nghìn người trẻ Trung Quốc đang ủng hộ trào lưu “nằm yên, mặc kệ sự đời” – tiền không mang lại hạnh phúc – nếu việc khó quá thì buông… đã đặt ra nhiều thách thức cho đất nước tỷ dân này.

Sự ra đời của “triết lý nằm phẳng” (Tang ping)

Vào tháng 4 năm nay, triết lý nằm phẳng (Tang ping) đã xuất hiện trong bài viết của một người thuộc thế hệ 9x. Theo bạn trẻ này giải thích, triết lý trên có nghĩa là “Quyết tâm bỏ qua mọi nỗ lực để hoàn thành một công việc hay mục tiêu nào đó”.

Chủ nhân bài post cũng chú thích thêm: “Ở nước tôi, chưa bao giờ có một xu hướng đề cao tính chủ quan của con người, nên tôi muốn tạo ra lẽ sống cho riêng mình: Nằm yên mặc kệ tất cả. Chỉ khi nằm xuống, con người mới có thể trở thành thước đo của vạn vật”.

Tác giả tự giới thiệu mình đã thất nghiệp suốt 2 năm qua nhưng không hề chán nản. Thay vì bị cuốn vào guồng quay kỳ vọng của gia đình, người thân hay “chạy đua” với bạn bè thì anh chọn cách “nằm yên” vì càng ngày càng thất vọng với văn hóa “vắt kiệt sức người” của xã hội Trung Quốc hiện nay.

Dù bài đăng này đã bị xóa ngay sau đó nhưng thuật ngữ “tang ping” bất ngờ trở thành một từ thông dụng, được nhắc tới với tần suất cao trong giới trẻ Trung Quốc. Họ cảm thấy vô nghĩa khi theo đuổi những định kiến về thành công trong khi giá nhà và chi phí sinh hoạt ngày càng tăng khủng khiếp. Nhiều người trẻ đã từ bỏ công việc cạnh tranh và ganh đua ngoài xã hội, chấp nhận chi tiêu tiết kiệm để sống một cuộc đời thoải mái, an nhiên nhất. Thay vì cố gắng hướng tới làm việc chăm chỉ, phấn đấu mua nhà, mua xe…lối sống này cổ vũ cho việc từ bỏ hết các mục tiêu nằm yên một chỗ, mặc kệ đời.

Tại sao rất nhiều người đồng cảm với triết lý trên?

Theo tờ SCMP đưa tin, lối sống này nhận được sự đồng cảm từ một bộ phận giới trẻ khi họ bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 khiến cuộc sống ngày càng khó khăn.

Triết lý “nằm phẳng” ngày càng nhận được nhiều sự ủng hộ của giới trẻ khi đại dịch COVID-19 hoành hành.

Họ cảm thấy chán nản khi làm việc nhiều giờ mỗi ngày mà mức lương ít ỏi. Hàng triệu người trẻ Trung Quốc đang phải trải qua văn hóa lao động 996, nghĩa là làm từ 9h sáng tới 9h tối liên tiếp trong 6 ngày/tuần. Mặc cho họ làm chăm chỉ đến đâu thì việc mua nhà vẫn rất xa vời vì giá nhà tăng cao, lương nhận về lại thấp. Họ bị mất cân bằng giữa cuộc sống và công việc nên chán nản, muốn buông bỏ.

Nhiều người đã chọn làm các công việc thời vụ và nhận luôn tiền mặt trong ngày với mục tiêu: “Với một ngày công, bạn có thể có được niềm vui trong 3 ngày”. 

 Chính phủ Trung Quốc vào cuộc, lên án lối sống “nằm yên, mặc kệ đời”

Trước bối cảnh trên, ngày 15/10 vừa qua, đích thân Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã công khai lên án lối sống nguy hại này. “Cần phải ngăn chặn sự trì trệ của các giai cấp xã hội, thúc đẩy sự dịch chuyển đi lên của xã hội, tạo cơ hội cho nhiều người trở nên giàu có hơn, và cải tiến một môi trường mà trong đó mọi người đều tham gia, tránh việc chỉ nằm yên một chỗ“, ông Tập nhấn mạnh.

Nguyên nhân xuất phát từ việc tư tưởng “nằm phẳng” của giới trẻ có thể trực tiếp gây ra thách thức với hệ tư tưởng “Giấc mơ Trung Hoa”, hướng tới “sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Quốc” mà ông Tập đã nêu ra trước đó.

Tư tưởng “nằm phẳng” của giới trẻ có thể trực tiếp gây ra thách thức với hệ tư tưởng “Giấc mơ Trung Hoa” của chủ tịch Tập Cận Bình.

Trước đó, Ông Tập Cận Bình đã kêu gọi một xã hội mà “mọi người trong đó cùng tham gia xây dựng” để tạo nên sự “thịnh vượng chung”. Ông Tập cho rằng đã đến lúc Trung Quốc phải thúc đẩy mục tiêu là tất cả công dân đều có cơ hội để trở nên giàu có.

Thách thức với Trung Quốc từ trào lưu trên là gì?

Trong thời gian gần đây, có hàng nghìn người trẻ Trung Quốc (từ nhóm lao động trí thức ở các thành phố lớn tới các sinh viên mới ra trường…) đều lên mạng tuyên bố họ theo triết lý “nằm yên, mặc kệ đời”.

Nhật báo Quang Minh – một trong những tờ báo hàng đầu Trung Quốc – đã khẳng định, cộng đồng “tang ping” không tốt cho sự phát triển của nền kinh tế nước này.

Bên cạnh đó, chính quyền của ông Tập cũng đã nỗ lực ngăn chặn tác động của trào lưu trên vì lo ngại nó không chỉ ảnh hưởng đến tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc mà còn làm giảm tỷ lệ sinh và đe dọa hệ thống phúc lợi xã hội của đất nước tỷ dân này.

Tiến sĩ Gavin Sin Hin Chiu, cựu phó giáo sư tại Đại học Thâm Quyến nhấn mạnh rằng: “Nếu trào lưu trở nên phổ biến, nó sẽ ảnh hưởng đến kỳ vọng của những người trẻ tuổi về tăng trưởng thu nhập, tiêu dùng, kết hôn và sinh con. Điều này sẽ ảnh hưởng tới mục tiêu tránh bẫy thu nhập trung bình của Trung Quốc”.

Truyền thông Trung Quốc gọi trào lưu trên là “đáng xấu hổ” vì “Giới trẻ là niềm hy vọng của đất nước. Bản thân họ, và cả đất nước này, sẽ không cho phép họ nằm yên một chỗ”.