Sự bùng nổ về thương mại điện tử của Việt Nam đang gây ra cuộc chiến điên cuồng cho những gã khổng lồ mua sắm trực tuyến

Thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam năm 2021 - Ocean Securities
  • Chính phủ đang đặt mục tiêu mua sắm trực tuyến chiếm 10% doanh số bán lẻ của Việt Nam – và chiếm 50% ở các thành phố lớn – vào năm 2025
  • Các nhà bán lẻ tự phát triển đang cạnh tranh để giành khách hàng với các công ty khởi nghiệp được hỗ trợ bởi Shopee, JD.com, Goldman Sachs, Warburg Pincus và Amazon.com…

Băng qua TP.Hồ Chí Minh đông đúc trên chiếc xe máy Honda của mình, Hồ Đức Quang đi qua các con phố nhộn nhịp, sầm uất của quận 1 rồi đến chợ Bến Thành giống như một cuộc chạy đua với thời gian để giao đồ chơi, sách và các gói hàng khác cho khách hàng của nhà bán lẻ trực tuyến Tiki.vn.

Chàng thanh niên 25 tuổi này cần phải làm việc thật nhanh chóng, vì Tiki đảm bảo giao hàng trong 2 giờ cho những khách hàng sử dụng dịch vụ chuyển phát nhanh tại các thành phố lớn. Anh ấy sử dụng tai nghe không dây để báo cho khách hàng biết anh ấy sắp đến, nhưng có một điều khiến anh ấy chậm lại: Quang phải đợi khách hàng mở gói hàng và kiểm tra thông tin trước khi tăng tốc cho chuyến giao hàng tiếp theo. Nhiều người Việt Nam vẫn chưa đủ tin tưởng vào việc mua hàng qua mạng nên điều này là việc làm cần thiết.

Cách theo dõi đơn hàng đang được đơn vị vận chuyển của Tiki đi giao
Tiki.vn cho biết: “Trong thời gian 2 tuần chạy thử nghiệm dịch vụ giao hàng 2 tiếng, nhu cầu cần được giao hàng nhanh tăng 250% so với dịch vụ giao hàng 24h trước đây. (Ảnh: Internet)

Cuộc chạy đua của Quang qua thành phố 9 triệu dân là một phần của chiến dịch thu phục những người Việt Nam miễn cưỡng, nhiều người trong số họ đang thử mua sắm trực tuyến lần đầu tiên trong thời kỳ đại dịch. Đây không phải là một món hàng dễ bán trong một xã hội dựa vào tiền mặt, nơi chỉ khoảng 1/3 người lớn có tài khoản ngân hàng, chưa đến 5% sở hữu thẻ tín dụng và hầu hết mua sắm tại các cửa hàng do gia đình tự quản và chợ ẩm thực truyền thống

Mặc dù Euromonitor International ước tính thương mại điện tử chỉ chiếm 3% thị trường bán lẻ quốc gia vào năm ngoái – mức nhỏ nhất ở Đông Nam Á – nhưng tiềm năng tăng trưởng vẫn rất hấp dẫn. Theo một nghiên cứu của Google, Temasek Holdings Pte và Bain & Co., nền kinh tế kỹ thuật số của Việt Nam được dự báo sẽ tăng lên 52 tỷ USD vào năm 2025, tăng 29% hàng năm so với năm 2020.

Các công ty khởi nghiệp được hỗ trợ bởi Warburg Pincus LLC, Goldman Sachs Inc. và JD.com Inc., các công ty trong khu vực bao gồm Shopee của Singapore’s Sea Ltd. và thậm chí Amazon.com Inc. cũng đang nhắm mục tiêu đến tầng lớp trung lưu đang phát triển của Việt Nam. Nghiên cứu của Google, Temasek và Bain cho thấy rằng: từ năm 2016 đến nửa đầu năm 2020, các nhà đầu tư đã rót 1,9 tỷ USD vào lĩnh vực trực tuyến của Việt Nam.

Ông Ralf Matthaes, Giám đốc điều hành của Infocus Mekong Research có trụ sở tại TP.Hồ Chí Minh cho biết: “Việt Nam đang ở giai đoạn đầu trở thành một xã hội số hóa với dân số trẻ yêu thích công nghệ. Vì vậy, tất cả các công ty này đang vấp ngã để cung cấp các dịch vụ này.”

Chính phủ đang đặt mục tiêu mua sắm trực tuyến chiếm 10% doanh số bán lẻ của Việt Nam – và khoảng 50% ở Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh vào năm 2025. Các quan chức muốn giảm thanh toán bằng tiền mặt để tạo ra một nền kinh tế hiện đại, minh bạch hơn bằng cách tăng cường thanh toán không dùng tiền mặt cho các dịch vụ công và cải thiện khuôn khổ pháp lý cho thanh toán điện tử.

Một tập đoàn do chủ sở hữu của South China Morning Post là Alibaba Group Holding Ltd. và Baring Private Equity Asia dẫn đầu đang đầu tư 400 triệu USD cho 5,5% cổ phần trong chi nhánh bán lẻ của tập đoàn Masan Group tại Việt Nam. Là một phần của thỏa thuận được công bố vào ngày 18 tháng 5, Masan sẽ hợp tác với Lazada, đơn vị thương mại điện tử Đông Nam Á của Alibaba. “Sự kết hợp giữa chuyên môn về bán lẻ trực tuyến của Alibaba, nền tảng thương mại điện tử của Lazada tại Việt Nam và mạng lưới ngoại tuyến hàng đầu của Masan sẽ là chất xúc tác mạnh mẽ để hiện đại hóa cảnh quan bán lẻ của Việt Nam”, Kenny Ho, Giám đốc đầu tư khu vực Đông Nam Á của Alibaba, cho biết trong một tuyên bố.

M-Service JSC, một công ty khởi nghiệp tại Việt Nam được hỗ trợ bởi Goldman Sachs Inc., vận hành ứng dụng thanh toán MoMo, vào tháng 1 đã huy động được hơn 100 triệu USD từ một nhóm các nhà đầu tư bao gồm Warburg Pincus.

Lần đầu tiên trong cuộc đời mua sắm của mình, người Việt Nam được quan tâm đến hình thức bán lẻ lấy khách hàng làm đầu. Hình thức này vốn phổ biến ở các nền kinh tế phát triển.

Các nhà bán lẻ kỹ thuật số đang tham gia vào một cuộc “tán tỉnh” những người mua sắm cảnh giác với gian lận và các cửa hàng theo truyền thống, né tránh các chính sách trả hàng. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu tại Hà Nội cho biết: “Người Việt Nam không tin tưởng vào những gì họ không thể nhìn thấy. Những người bình thường cần xem những gì họ đang mua. Họ cần phải ngửi nó, chạm vào nó ”.

Vì vậy, các trang thương mại điện tử đưa ra các chương trình khuyến mãi – Shopee gọi là “giờ săn sale” – với việc giảm giá cho mọi thứ, từ AirPods đến máy giặt Samsung. Các công ty khởi nghiệp về ví điện tử cung cấp chứng từ. Chính sách của Tiki cho phép trả lại tối đa 30 mặt hàng mỗi ngày.

Săn sale Shopee 9.9 - Lịch khuyến mãi Ngày Siêu Mua Sắm Shopee 9.9 | MGG.VN
Các khung giờ săn sale của Shopee với việc giảm giá cho mọi thứ, từ AirPods đến máy giặt Samsung… (Ảnh: Internet)

Ông Matthaes cho biết, đại dịch đã thúc đẩy ngành bán lẻ kỹ thuật số với 30% người Việt Nam mua mọi thứ từ thực phẩm đến điện tử trực tuyến vào năm ngoái. Một đợt vi rút mới quét khắp cả nước có thể nâng cao hơn nữa thương mại điện tử khi Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và các khu vực khác đều thực hiện giãn cách xã hội.

Jeffrey Perlman, Giám đốc điều hành Warburg Pincus tại Singapore, cho biết bối cảnh bán lẻ của Việt Nam đang thay đổi nhanh hơn so với các thị trường trưởng thành. Việc chuyển sang bán lẻ hiện đại đã bỏ qua việc mua sắm theo danh mục và các cửa hàng bách hóa độc lập khi các trung tâm thương mại bắt đầu mọc lên phần lớn trong thập kỷ qua.

Tiki là trang thương mại điện tử tự phát triển lớn nhất quốc gia trong số hàng chục nền tảng mua sắm trực tuyến địa phương, bao gồm một số nền tảng do các nhà bán lẻ điều hành đã thiết lập trang web riêng của họ. Kỹ sư phần mềm Trần Ngọc Thái Sơn ra mắt Tiki vào năm 2010 với 5.000 USD. Ông ấy viết mã, mua 100 cuốn sách tiếng Anh từ Amazon, và sau đó giao chúng bằng xe máy của mình.

https://st.nhipcaudautu.vn/staticFile/Subject/2018/02/09/imgpsh_fullsize_91754174.jpg
Ông Trần Ngọc Thái Sơn, Nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc Điều hành Công ty CP Tiki (Ảnh: Internet) 

Tiki hiện có 3.100 nhân viên và hệ thống quản lý kho hàng hiện đại được giám sát bởi Henry Low, cựu giám đốc điều hành của Amazon và Coupang Corp. Khi công ty của ông phát triển, các nỗ lực thu hút người tiêu dùng cũng vậy.

Ông Thái Sơn đã triển khai hệ thống loại bỏ hàng giả và cho biết Tiki sẽ trả lời các khiếu nại hợp pháp của khách hàng. Ông nói: “Nếu có sai sót trong một chiếc điện thoại mới và khách hàng muốn trả lại, chúng tôi sẽ hỗ trợ khách hàng 100%. Nếu người bán không đồng ý với điều đó, chúng tôi sẽ loại bỏ người bán.”

Theo Crunchbase, các nhà đầu tư bao gồm Sumitomo Corp. và JD.com đã hỗ trợ cho công ty khởi nghiệp này với 192,5 triệu USD. Sơn cho biết anh ấy mong đợi nhiều vòng tài trợ hơn và có kế hoạch IPO.

Henry Low cho biết Tiki đang triển khai trí tuệ nhân tạo và robot có khả năng di chuyển 800kg sản phẩm để tăng tốc độ. Tiki dự kiến sẽ cung cấp 500.000 sản phẩm để giao trong vòng 2 giờ thay vì 200.000 sản phẩm như hiện nay.